Lean product strategy
Dựng ra sản phẩm không còn là phần khó nữa.
Lean product strategy là việc dựng thứ nhỏ nhất đủ để kiểm chứng giả định mà cả việc kinh doanh của bạn dựa vào. Suốt mười lăm năm, phần tốn kém là dựng nó ra. Năm nay điều đó không còn đúng, và nó thay đổi luôn việc phương pháp này dùng để làm gì.
Nó thật sự nói gì
Định nghĩa đang lưu hành — bản nhỏ nhất có thể ship được của sản phẩm — không phải là định nghĩa Eric Ries viết. Theo ông, một MVP không nhất thiết là sản phẩm nhỏ nhất có thể hình dung; nó là cách nhanh nhất đi hết vòng build-measure-learn với công sức ít nhất. Đơn vị đo là cái học được. Sản phẩm chỉ là thứ tạo ra cái học đó với giá rẻ nhất.
Vì vậy một landing page có giá thật, một tờ thông số kỹ thuật, một video hai phút, hay một biểu mẫu do người thật trả lời tay xưa nay vẫn được tính. Không cái nào là bản thu nhỏ của sản phẩm. Mỗi cái là một cách hỏi một câu mà nếu không thì phải mất cả quý mới hỏi được.
Đọc theo cách đó thì phương pháp này chưa bao giờ nói về việc ra hàng nhanh. Nó nói về việc đừng trả tiền để biết một thứ lẽ ra đã học được rẻ hơn.
Năm nay có gì thay đổi
Tháng Chín, Steve Blank kể lại chuyện xảy ra với lớp của ông ở Stanford. Buổi đầu tiên, đội nào cũng mang tới một sản phẩm hoàn chỉnh — thứ trước đây phải mất trọn mười tuần — vì họ đã dựng nó bằng AI trong một cuối tuần. Rồi chính những đội đó học được ít hơn mọi khóa trước.
Kết luận của ông: có sản phẩm ngay ngày đầu nghĩa là MVP không còn chứng minh được gì nữa. Không chứng minh được đã làm discovery, không chứng minh được đã kiểm chứng giả định, không chứng minh được product-market fit, thậm chí không chứng minh được mức độ nghiêm túc. Dựng ra một thứ gì đó từng là việc đủ tốn kém để chứng minh bạn nghiêm túc. Bây giờ thì không.
Kiểu hỏng này có hình dạng riêng, và biết trước thì hơn. Việc dựng gần như miễn phí khiến một ý tưởng tồi đi nhanh hơn. Một thứ trông chỉn chu dễ bị hiểu là đang tiến triển, nên đội bắt đầu gom lời khen thay vì tìm bằng chứng có thể giết ý tưởng. Và thứ đã dựng rồi thì khó bỏ, bất kể nó tốn bao nhiêu: các đội đó xoay hướng muộn hơn những đội đến tay không.
Lợi thế cạnh tranh cũng mất theo. Thời gian và tiền để dựng từng là rào cản gia nhập. Giờ chính khách hàng bạn đang bán cho có thể tự tạo ra một lựa chọn thay thế trong đúng cái cuối tuần đó.
Chúng tôi làm thế nào
Không điều nào ở trên làm phương pháp này lỗi thời. Nó chỉ khiến nửa “quyết định” trở thành toàn bộ công việc, còn nửa “dựng” thì gần như miễn phí. Nên công việc dồn về phía trước.
Lên kế hoạch cho vòng lặp theo chiều ngược
Build, measure, learn là thứ tự việc diễn ra, không phải thứ tự để lên kế hoạch. Quyết định bạn cần học điều gì, rồi thế nào là đo được điều đó, rồi thứ nhỏ nhất tạo ra được phép đo ấy. Đội nào lên kế hoạch theo chiều xuôi sẽ dựng trước rồi mới đi tìm câu hỏi.
Viết ra kết quả mong đợi trước khi có bất cứ thứ gì
Không phải tính năng, không phải user story: là thay đổi trong hành vi mà nếu đạt được thì coi là thành công, và khoảng thời gian nó phải xảy ra. Thống nhất bằng văn bản, trước màn hình đầu tiên. Mọi thứ làm ra sau đó được đo theo nó chứ không phải để ngắm.
Ưu tiên phép thử không cần dựng gì
Một mức giá trên landing page, một biểu mẫu trả lời bằng tay, một tuần làm dịch vụ đó thủ công cho năm khách hàng. Những phép thử này xưa nay vẫn hợp lệ. Giờ khi một thứ đã dựng ra chứng minh được ít hơn, chúng lại chứng minh được tương đối nhiều hơn — và vẫn nhanh hơn một cuối tuần.
Gọi tên giả định có thể làm cả ý tưởng thành vô nghĩa
Ý tưởng nào cũng dựa trên một thứ mà nếu sai thì phần còn lại thành vô nghĩa. Thường là liệu có ai trả tiền không, hoặc liệu hành vi bạn cần đã tồn tại chưa. Đó mới là thứ phải kiểm chứng đầu tiên, kể cả khi nó khó nhất và ít thỏa mãn nhất.
Nó không phải là gì
Không phải là cách làm ngân sách thấp
Lean nói về độ lớn của canh bạc, không phải chi phí. Một vòng kiểm chứng làm tử tế không hề miễn phí — nó chỉ rẻ hơn việc dựng hẳn ra rồi mới biết.
Không phải là bỏ qua nghiên cứu
Nó chính là nghiên cứu, có kèm phần dựng chỉ ở chỗ dựng là cách rẻ nhất còn lại để hỏi câu đó. Phỏng vấn vẫn diễn ra. Và diễn ra trước.
Không phải là cứ ra hàng rồi xem
Ra hàng mà không nói trước kết quả mong đợi thì không phải thí nghiệm, đó là một lần ra hàng kèm theo sự lạc quan. Nếu không ai viết ra thế nào là đạt, thì chuyện xảy ra sau đó chẳng kết luận được gì.
Không phải là sản phẩm do mô hình viết hôm thứ Sáu
Một thứ tạo ra trong một buổi chiều và chưa đưa cho ai xem là một ý tưởng chưa kiểm chứng có gắn giao diện. Nó là thứ thuyết phục nhất trong phòng và ít thông tin nhất.
Câu hỏi thường gặp
Xem trong product planChúng tôi đã có roadmap rồi. Có cần cái này không?
Chỉ khi không ai nói được điều gì phải đúng thì hạng mục đầu tiên mới đáng dựng. Roadmap là thứ tự công việc; cái này là lý do thứ tự đó đúng. Đội nào tự tin về roadmap mà không viết ra giả định nào thì đây là chỗ tốn ít nhất và tiết kiệm nhiều nhất.
Cái này khác gì discovery?
Discovery là nửa nghiên cứu. Cái này là nửa nghiên cứu cộng với một quyết định có con số kèm theo và một ngày phải chốt. Khác nhau lộ ra ở cuối: discovery cho ra phát hiện, còn cái này cho ra câu trả lời: có nên dựng hay không.
Chính các bạn dựng MVP bằng AI. Vậy không phải đó đúng là thứ các bạn đang cảnh báo sao?
Chính vì thế chúng tôi mới nói được. Chúng tôi đưa được một sản phẩm chạy thật tới tay khách hàng của bạn trong vài ngày, và đó đúng là điều khiến phần quyết định trở thành phần tốn kém chứ không phải phần dựng. Lời cảnh báo không nhắm vào việc dựng nhanh. Nó nhắm vào việc coi thứ dựng nhanh đó là bằng chứng cho bất cứ điều gì.
Cuối cùng chúng tôi nhận được gì?
Một quyết định, bằng chứng đứng sau nó, và điều gì sẽ làm nó thay đổi. Thường là một trang, đôi khi một đoạn. Khi câu trả lời là dựng, bạn nhận thêm phạm vi suy ra từ đó — thường nhỏ hơn cái bạn mang tới lúc đầu.
Mất bao lâu?
Câu trả lời đầu tiên trong một đến hai tuần, vì những câu hỏi đáng hỏi thì trả lời được trong chừng đó, còn không thì đó là câu hỏi sai. Nó nằm trong gói thuê bao chứ không phải một hợp đồng riêng — đó là hai tuần đầu của phần lớn việc chúng tôi làm.
Điều gì phải đúng thì chuyện này mới chạy?
Nếu bạn trả lời được trong một câu, có lẽ bạn không cần chúng tôi ở phần này. Nếu câu trả lời cần cả một buổi họp và mọi người không thống nhất, thì đó chính là thứ phải chốt trước khi có ai bắt tay vào dựng.
Hợp tác với chúng tôi